Bẫy ăn mặn trong bữa cơm 'ít muối' nhà tôi

VVũ Thị Minh HuyềnTiến sĩBắt đầu buổi sáng bằng bánh mì thịt nguội,cơm trưa có món kho,tối ăn canh và món xào,không món nào quá mặn nhưng tôi vẫn thừa muối.Khi nói đến ăn mặn,nhiều người thường nghĩ đơn giản: "Nhà tôi ít dùng muối lắm". Nhưng nếu chỉ nhìn vào thìa muối cho vào nồi canh thì chúng ta mới nhìn thấy một phần câu chuyện.Natri - thành phần có liên quan trực tiếp đến lượng muối trong khẩu phần - hiện diện trong nước mắm,nước tương,bột canh,hạt nêm,mì chính và rất nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Mì ăn liền,xúc xích,thịt nguội,đồ hộp,bánh snack,thực phẩm đông lạnh,các loại sốt hay món ăn nhanh đều có thể đóng góp một lượng natri đáng kể. WHO cũng lưu ý rằng natri không chỉ đến từ muối ăn mà còn xuất hiện với hàm lượng cao trong nhiều thực phẩm chế biến và các loại gia vị như nước tương,nước mắm,viên súp.Gia đình tôi từng bắt đầu buổi sáng bằng bánh mì kèm thịt nguội; trưa gọi suất cơm có món kho và nước chấm; chiều ăn một gói snack; tối có canh,món xào và nước mắm. Không món nào quá mặn đến mức khó ăn,nhưng lượng natri cứ cộng dồn từng chút một. Nguy hiểm của ăn mặn nằm ở sự vô hình. Người ta dễ nhận thấy mình ăn nhiều đường khi uống ba cốc trà sữa một tuần,nhưng rất khó hình dung hôm nay mình đã nạp bao nhiêu natri từ một gói mì,vài miếng xúc xích,hai thìa nước mắm và một bát canh.>> 'Khát khô cổ vì bữa cơm có bốn bát nước chấm'Khuyến nghị hiện nay của WHO đối với người trưởng thành là dưới 2.000 mg natri mỗi ngày,tương đương dưới 5 g muối,tức chưa tới một thìa cà phê. Trong khi đó,số liệu điều tra STEPS 2021 của Việt Nam ghi nhận mức tiêu thụ muối trung bình khoảng 8,1 g/người/ngày. Con số này đã giảm so với 9,4 g năm 2015,nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với khuyến nghị.Một trở ngại rất thực tế khi nói về giảm muối là tâm lý: "Ăn nhạt thì còn gì ngon". Thực ra,khẩu vị có khả năng thích nghi. Nếu giảm gia vị từ từ,sau một thời gian người ăn sẽ quen với mức mặn thấp hơn. Khi đó,món từng thấy "vừa miệng" có thể lại trở thành quá mặn. Gia đình tôi cũng đã làm như vậy: giảm từ dùng ba thìa nước mắm cho một món xuống hai thìa; từ chấm nước mắm ngập miếng thịt chuyển sang chấm nhẹ; nước chấm pha loãng hơn bằng nước,chanh,tỏi,ớt; tận dụng vị ngọt tự nhiên của rau củ,nấm,hành,gừng,tiêu và các loại thảo mộc thay vì chỉ tạo vị bằng muối... Đồng thời,nên ưu tiên thực phẩm tươi,hạn chế dần thực phẩm chế biến sẵn và tập đọc mục "natri" trên nhãn dinh dưỡng.Vũ Thị Minh HuyềnTôi ăn phở bỏ nửa bát nước dùngTôi tiếc cho những người ăn phở chất đầy gia vị nhưng bỏ nửa bát nước dùngẢo giác nguy hiểm: 'món ăn nhạt toẹt vì thiếu gia vị'Thói quen ăn phở đậm gia vị khiến tôi trả giáSuất cơm chứa 5 g muối ăn mòn tuổi thọ người ViệtTôi ăn phở bỏ nửa bát nước dùngTôi tiếc cho những người ăn phở chất đầy gia vị nhưng bỏ nửa bát nước dùngẢo giác nguy hiểm: 'món ăn nhạt toẹt vì thiếu gia vị'Thói quen ăn phở đậm gia vị khiến tôi trả giáSuất cơm chứa 5 g muối ăn mòn tuổi thọ người Việt